Case
Een leerling vroeg aan meester Ichu: “Wilt u alstublieft een grote wijsheid voor mij schrijven?”
Meester Ichu nam een penseel en schreef één woord: “Aandacht.”
De leerling zei: “Is dat alles?”
De meester schreef: “Aandacht. Aandacht.”
De student raakte geïrriteerd: “Dat lijkt me nu toch niet zo diep of subtiel.”
Ichu schreef: “Aandacht. Aandacht. Aandacht.”
Kort
Het zit hem allemaal in de herhaalde praktijk.
Iets langer
We willen allemaal diepe dingen krijgen van de zen. Ik stel me bij dit verhaal voor dat de leerling hoopt op een mooie kalligrafie van zijn leraar. Iets dat hij aan de muur kan hangen, om er af en toe naar te kijken en zich geïnspireerd te voelen. Of misschien zelfs maar om bezoekers te imponeren met een schone wijsheid aan zijn muur. Het opvallende aan dit verhaal is dat Ichu hem inderdaad levert wat hij vraagt. Vaak hangen zenleraren in zulke verhalen een beetje de pestkop uit, om leerlingen uit hun gedachtekramp te halen. Maar nu levert Ichu netjes wat hem gevraagd wordt. Hij schrijft het karakter voor 'aandacht' op het blad. Verrassend genoeg is de leerling er niet tevreden mee. Hij reageert zelfs uitgesproken onbeleefd: “Is dat alles?” Het is pas dan dat de leraar met hem begint te dollen. Ichu ziet waar het probleem bij deze leerling zit: hij neemt de praktijk van de aandacht niet ernstig genoeg. Hij is op zoek naar 'echte' wijsheden, die je uit je hoofd kunt leren en waarmee je kunt pronken. Dus blijft hij zijn ene woord maar herhalen: Aandacht, aandacht, aandacht. In plaats van een wijsheid om mee uit te pakken geeft hij zijn leerling een opdracht mee: geef de herhaalde praktijk van de aandacht de krediet die hij verdient. Als dat niet lukt, blijf dan terugkomen op je aandacht. Breng je aandacht terug op je lichaam, je ademhaling, je houding, je bewegingen, je opduikende emoties en gedachten, op de dingen die je denkt begrepen te hebben, het contact met de buitenwereld,... En als dat wel lukt, blijf dan ook aandacht beoefenen. 'Aandacht' is de ene richtlijn die telkens weer terugkomt in meditatie. Zowel voor beginnelingen, als voor gevorderden. Aandacht. Voorbij de teleurstelling dat het dat maar is. Aandacht, aandacht. Voorbij de irritatie dat je het ondertussen wel begrepen hebt, en wel eens wat anders wil horen. Aandacht, aandacht, aandacht. Want zonder intens en duurzaam beoefende aandacht, is zen-wijsheid niet meer dan een tegelwijsheid.
Voor de hele reeks, klik hier.