14 maart
Case
“Wie niet opvlamt tegenover iemand die boos op hem is, wint een gevecht dat moeilijk te winnen is.”
(De Boeddha in de Akkosa Sutta)
Kort
We zijn relationele wezens. Dat betekent dat onze emotionele toestanden besmettelijk zijn.
Iets langer
Boeddhistische teksten kunnen soms heel erg veeleisend uit de hoek komen. Dat zagen we onlangs nog bij de vier 'bodhisattvageloften'. Net daarom houd ik van dit bovenstaande citaatje. Het zet ons meteen in de realiteit van ons dagelijkse leven. Na alle hooggestemde uitspraken over zen-idealen, volgt hier eindelijk de erkenning dat een ontwaakte levenswandel in de praktijk niet zo simpel is. Alleen dat al erkennen is een mooi voorbeeld van mededogen.
Mensen zijn relationele wezens. Dat betekent dat we allemaal met elkaar verbonden zijn. Dat betekent ook dat onze negatieve en onhandige emoties even besmettelijk zijn als virussen. We zijn bijvoorbeeld bijzonder vatbaar om besmet te worden door andermans boosheid. Soms worden we veel bozer op iemand die maar een klein beetje boos op onsis. Zoals je veel zieker kunt zijn van een griep waarvan degene die ze je bezorgde nauwelijks last had. Dus zodra we denken dat iemand boos op ons is: Vlam! Daar gaat de emotionele meter in het rood. Het is niet nodig om je daarvoor op de kop te zitten. Want daar word je toch alleen maar bozer op. Het kan helpen om te zien dat zelfs de Boeddha hier erkent: "Niet boos worden als iemand boos op jou is? Moeilijk. Ik weet het."
Hoe overwin je dit? Door jezelf te leren ervaren als een ruimte, eerder dan als een 'ik' of een wezen of als een ding. In die ruimte kunnen allerlei dingen opduiken. Zoals boosheid. Zolang er ruimte rond de boosheid is, kun je ernaar kijken als iets dat je iets vertelt, zonder dat je de emotie met je gedrag hoeft te gehoorzamen. Wat vertelt je boosheid? Is dat zinnig? Neen? Even wachten tot het overgewaaid is. Wel? Maak dan gebruik van de ruimte om rustig te onderzoeken wat er nu precies aan de hand is. Kun je daar iets aan doen? Neen? Uitzitten. Wel? Wat is dan de meest wijze manier dit aan te pakken.... Zo gebruik je de energie van de boosheid, in plaats van dat de energie van de boosheid jou gebruikt.
Net zoals boosheid besmettelijk is, is deze alternatieve manier van ermee om te gaan ook besmettelijk. Het kan een cultuur van ontwaken creëren.
Voor de hele reeks, klik hier.