Dinsdag 11 maart
Case
Hoe eindeloos talrijk de dharmapoorten ook zijn, ik beloof ze allemaal te kennen.
Shiguseiganmon
Kort
Hou alstublieft niet op met leren op je zenweg.
Iets langer
Dit is de derde van de vier bodhisattvageloften, waarvan ik de eerste en de tweede al besprak. De vier zijn als bombardement. Je bent nog helemaal niet bekomen van de omvang van de vorige gelofte, of de volgende komt al over je gedonderd. In zengemeenschappen worden de vier elke dag drie keer gezongen. Ze worden er echt in gemasseerd. Het geeft je alvast de tijd om stil te staan bij wat je hier nu eigenlijk allemaal zit te zingen. Stilaan krijgen ze betekenis. En ook die betekenis verschuift in de loop der jaren. Dat lijkt me een deel van de betekenis van deze derde gelofte te zijn.
“Hoe eindeloos talrijk de dharmapoorten ook zijn, ik beloof ze te kennen.” 'Dharmapoort' staat voor kennis of inzichten die je vooruitgang doen maken op je zenweg. 'Dharma' betekent' leer, maar ook 'realiteit' en zelf 'ding' of 'verschijnsel'. Je zingt dus dat je je zult openstellen voor alle dingen die je kunnen helpen op je zenweg. Zo zijn er eindeloos veel.
Of dit nu per se betekent dat je massaal veel boeddhistische teksten moet lezen, is maar de vraag. Die teksten zijn zo uitgebreid dat je er na een leven lang lezen nog maar fractie diagonaal hebt kunnen doornemen. Laat staan dat je ze begrepen hebt of verwerkt in je doen en laten. Sommige zen-tradities werken daarnaast nog met koans: vreemde vragen of opdrachten die je van je leraar krijgt. Zodra je een koans hebt opgelost; krijg je een ander. Eindeloos. Vanzelfsprekend leveren je ervaringen in je eigen leven je ook 'dingen' op. De mogelijkheden om bij te leren in je zen houden niet op. Je leven zal wel snel ophouden. Waarom dus al te kieskeurig zijn in de dingen waarvan je kunt leren? Elke dag begint met een hoop dingen die klaar staan om je wat te vertellen. Of zoals de Amerikaanse zenleraar Bernie Glassman graag zei: “Wat is verlichting? De bereidheid om bij te leren.”
Voor de hele reeks, klik hier.