18 februari
Case
Koun Ejo hoorde Dogen spreken over de uitdrukking “één enkel haar doorboort veel gaten” en voelde een verlichting. Hij vroeg Dogen: “Los van dat enkele haar, wat zijn die gaten?” Dogen glimlachte en zei: “Helemaal doorboord.”
Kort
Het maakt niet uit wat je ervaart op je zitkussen. Doorboor het met je zitten. Dat is wat het verschil maakt.
Iets langer
Deze zenpassage lijkt een beetje op die van gisteren. Opnieuw stelt een leerling een vraag en antwoordr de leraar op zo'n manier dat de vraag helemaal anders begrepen wordt. Als Dogen zegt dat één enkel haar veel gaten doorboort, dan vermoed ik dat we dat moeten zien in het licht van zijn nadruk op zenmeditatie. Het ene haar is de ene eenvoudige meditatievorm die steeds opnieuw herhaald wordt: je zit recht, ontspannen en onbeweeglijk, je verzorgt je houding, je laat passeren wat opduikt en je probeert het lef te hebben om daarmee toe te komen. Niet voor vijf of tien minuutjes, maar voor uren. Weken. Maanden. Een heel leven lang kom je qua meditatievorm toe met deze eenvoud. Dat ene haar doordringt veel gaten, zegt Dogen. Oké, kun je je dan afvragen, waar slaan die gaten dan op? Dat deed Koun dus ook. Maar Dogen kaatst die vraag af. Het maakt niet uit. Je hoeft je er niet mee bezig te houden. In meditatie duikt er vanalles op. Wat dat precies is, of het diep of oppervlakkig is, goed of slecht, verlichting of dwaasheid, spektakel of verveling, slaperigheid of opwinding, uiteindelijk maakt het niet uit. Wat het ook is, je doorboort het met je zitten. Wat is het dan? Helemaal doorboord.
Voor de hele reeks, klik hier.